[ سوره الانشقاق ( 84 ) : آيات 16 تا 19 ] فَلا أُقْسِمُ بِالشَّفَقِ ( 16 ) وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ ( 17 ) وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ ( 18 ) لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ ( 19 ) پس قسم ياد نميكنم بشفق و به شب و آنچه ظاهر مىكند و ماه زمانى كه تام و تمام مىشود هر آينه هر يك بر ديگر سوار مىشود طبقه طبقه . ( فَلا أُقْسِمُ ) بقول مفسرين لا زايده است يعنى پس قسم ميخورم ، و بنا بر آنچه گفتيم كلمهء زايده در قرآن نيست معنى از شدت وضوح مطلب احتياج به قسم ندارد زيرا قسم براى امرى است مبهم غير معلوم اما امر واضح روشن احتياج به قسم ندارد پس قسم نميخورم : ( بِالشَّفَقِ ) شفق حمره مغربيه است كه پس از غروب شمس طرف مغرب ظاهر مىشود و تقريبا يك ربع ساعت ظاهر است سپس زايل مىشود كه علامت مغرب است و وقت نماز مغرب مىشود . وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ وسق بمعنى جمع آورى است يا بظهور ستارگان كه در روز نمايان نيستند و در شب نمايان ميشوند يا به اينكه تمام افراد انس و حيوانات در شب در منزلهاى خود مجتمع ميشوند و استراحت ميكنند بخلاف روز كه متفرق ميشوند و اشتغال بامور معيشتى پيدا ميكنند . وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ از همان ماده وسق است يعنى ماه تمام نورش مجتمع مىشود كه ليالى بدر است شب سيزده و چهارده و پانزده كه نصف قرص كه مقابل شمس است و نورانى است بر زمين تابش مىكند . لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ بعضى مفسرين كلمه لتركبن كه مؤكد بضم تأكيد و نون تأكيد است مفرد شمردند و گفتند خطاب به پيغمبر است و مراد اين است كه از اين قوم بشما مصائبى وارد مىشود يكى بعد از ديگرى ساحر و مجنون و كذاب و مفترى ميگويند خاكروبه بر سرت ميريزند شكمبه شتر بر سرت ميريزند سنگ بقدمهايت ميزنند عبا بگردنت ميتابند عهد نامه تمام ميكنند كه بشما و بستگانت چيزى نفروشند و ندهند و سه سال در شعب ابى طالب با سختى و ترس زندگى كنى و عاقبت تصميم قتل